خالق اسب تورین درگذشت
فیلمساز نامدار و تأثیرگذار سینمای اروپا در ششم دیماه ۱۴۰۴ (۶ ژانویه ۲۰۲۶) در هفتادسالگی چشم از جهان فروبست.
به گزارش پایگاه خبری سینماآفیس، بِلا تار، فیلمساز نامدار و تأثیرگذار سینمای اروپا که با نگاه فلسفی و زبان تصویری خاص خود جایگاهی یگانه در تاریخ سینما داشت، در ششم دیماه ۱۴۰۴ (۶ ژانویه ۲۰۲۶) و در هفتادسالگی، پس از یک دوره بیماری طولانی، چشم از جهان فروبست.
درگذشت بِلا تار، پایان زندگی یکی از مهمترین چهرههای سینمای هنری معاصر است؛ فیلمسازی که آثارش نه برای شتابزدگی زمانه، بلکه برای ایستادن، دیدن و اندیشیدن ساخته میشدند. سینمای او دعوتی بود به سکوت، صبوری و مواجهه عمیق با وضعیت انسان در جهانی رو به زوال.
بِلا تار در سال ۱۳۳۴ خورشیدی (۱۹۵۵ میلادی) در شهر پچِ مجارستان به دنیا آمد و از همان سالهای نخست فیلمسازی، مسیر متفاوتی را در پیش گرفت. او با فاصله گرفتن از روایتهای معمول و داستانگویی متعارف، به خلق فیلمهایی روی آورد که بیشتر به تجربهای ذهنی و حسی شباهت داشتند تا سرگرمی رایج سینمایی.
فیلم بلند و هفتساعتهٔ «تانگوی شیطانی» نقطه اوج کارنامه او به شمار میرود؛ اثری سیاهوسفید، کند و سنگین که تصویری تلخ از فروپاشی اجتماعی و تنهایی انسان ارائه میدهد و امروز از آن بهعنوان یکی از آثار ماندگار تاریخ سینما یاد میشود. «هارمونیهای ورکمایستر» و «اسب تورین» نیز از دیگر فیلمهای شاخص او هستند که نگاه بدبینانه اما شاعرانهاش به جهان را کامل میکنند.
بِلا تار در بسیاری از آثارش با نویسنده برجسته مجارستانی، لاسلو کراسناهورکای، همکاری داشت؛ همکاریای که به شکلگیری زبانی منحصربهفرد در سینمای او انجامید. جهان فیلمهای تار جهانی خاموش، سرد و فرسوده است؛ جهانی که در آن حرکت دوربین، جایگزین کلام میشود و تصویر، بار معنا را بر دوش میکشد.
او پس از ساخت «اسب تورین» در سال ۱۳۹۰ خورشیدی (۲۰۱۱ میلادی)، بهطور رسمی از فیلمسازی کنارهگیری کرد و اعلام داشت که دیگر حرف تازهای برای گفتن در سینما ندارد. با این حال، فعالیت او در حوزه آموزش ادامه یافت و سالهای پایانی عمرش را صرف تربیت فیلمسازان جوان و انتقال تجربههایش کرد.
بِلا تار هرگز فیلمساز عامهپسند نبود، اما برای دوستداران جدی سینما، نامی تعیینکننده و الهامبخش محسوب میشود. سینمای او یادآور این حقیقت است که تصویر میتواند فراتر از داستان، به اندیشه، فلسفه و پرسش بدل شود.
با درگذشت او، سینما یکی از صداهای مستقل، جسور و عمیق خود را از دست داد؛ اما تصاویرش همچنان زنده خواهند ماند.
