غلام عباس فاضلی منتقد سینما: “پیرپسر” سینمای ایران را از بن بست خارج کرد

غلام عباس فاضلی فیلمساز و منتقد سینما “پیرپسر” را فیلمی مهم می‌داند و به خبرنگار سینماآفیس می‌گوید: “پیرپسر” قطعا واجد درون مایه‌های اجتماعی، ادبی، ارزش‌های سینمایی و سایر امتیازات دیگر است. از سوی دیگر “پیرپسر” قادر به ایجاد زلزله‌ای میان مخاطبان بوده که بینندگان موافق یا مخالف را وادار به بروز واکنش کرده؛ این نکته نه تنها حائز اهمیت است بلکه ظرفیتی برای خشنودی اهالی سینما به شمار می‌آید.

“پیرپسر” جایی برای برچسب‌های سلیقه‌ای ندارد

فاضلی با اشاره به کارگردانی سنجیده و فیلمنامه دقیق “پیرپسر” می‌گوید: “پیرپسر” نه تنها سینمای ایران را از رخوت انجماد و مرداب سکوت خارج کرده؛ بلکه به قدری همه عناصر از جمله بازی بازیگران تا شخصیت پردازی، سنجیده است که می‌توان از این فیلم به عنوان یکی از نمونه‌های مثال زدنی کارگردانی در مفهوم فنی سینمای ایران یاد کرد.

این منتقد سینما با اشاره به منظر روانشناسی، جامعه شناسی، ادبی، سیاسی و سایر سویه‌های نقد سینما ادامه می‌دهد: نقطه‌ای که فیلم با شخصیت‌های ادبی آثار داستایفسکی یا رستم و سهراب و سایر آثار تاریخ ادبیات تطابق داده می‌شود؛ یا وقتی می‌توان از فیلم نکات سیاسی، استخراج و تحلیل کرد روزنه‌ای از امید در مقابل ناامیدی قرار می‌گیرد. به عبارت دیگر “پیرپسر” را می‌توان از مناظرسیاسی، جامعه شناسی، روانشناسی، حقوقی، ادبی و سایر ابعاد مورد بررسی قرار داد که نه تنها امتیازی برای اثر براهنی محسوب می‌شود؛ بلکه مصدقی از غنای فیلم به شمار می‌آید و جایی برای برچسب زدن‌های سلیقه‌ای باقی نمی‌گذارد.

“پیرپسر” در عصری ظهور کرد که زمانه فیلم‌های سرآمد به سر آمده بود

فاضلی با بیان این که برای اولین بار فیلمی اجتماعی با قوت، پویایی و قدرت در پرداخت پیش روی تماشاگران قرار گرفت می‌گوید: با توجه به این که به صراحت می‌توان گفت سینمای ایران با “پیرپسر” از بن بست خارج شده؛ از همین رو امید است جامعه هنری درباره این فیلم با “برچسب‌زنی” برخورد نکنند. از سوی دیگر انواع واکنش‌ها به “پیرپسر” نباید به عنوان زنگ خطر شناخته شوند چرا که “پیرپسر” توانست انواع و اقسام سلایق را به بروز واکنش مجبور کند.

این فیلمساز با بیان این که “پیرپسر” نسبت به “پل خواب” به عنوان اولین اثر براهنی، جهش چشمگیر و غیر منتظره تلقی می‌شود ادامه می‌دهد: از سوی دیگر سینما در وضعیت خاصی اجتماعی به سر می‌برد؛ در دورانی که زمانه فیلم های سرآمد به سر آمده بود و سینما نیز اسیر و تسخیر کمدی‌های بسیار بی‌مایه و فیلم‌های اجتماعی بی‌رمق قرار گرفته بود. از همین رو قابل انتظار بود که  “پیرپسر” اثری مطلوب بر تماشاگر باقی بگذارد.

“غلام باستانی” مدیون حسن پور شیرازی است

فاضلی درباره تشبیه بازی پورشیرازی به آلپاچینو می‌گوید: اگرچه حق الهام از گذشتگان یا آثار متقدم برای هرهنرمندی محفوظ است؛ با این حال نقش پورشیرازی، بازی‌ای اصیل و منحصر به فرد به شمار می‌آید. بیش از این که پورشیرازی تحت تاثیر چه بازیگرانی بوده؛ نکته حائز اهمیت، ایفای نقش توام با اصالت این بازیگر است که نقش “غلام باستانی” را دقیقا و مشخصا مدیون خود بازیگر کرده است.

فاضلی “پیرپسر” را استوار بر میزانسن می‌داند و می‌گوید: هدایت بسیار عالی و درجه یک بازیگران در شخصیت‌های محدود در مکان‌هایی که متنوع نیستند نیز به تصویر کشیدن زورآزمایی در زمینه میزانسن تلقی می‌شود. علیرغم این که عمده صحنه‌های “پیرپسر” داخلی و در فضاهای بسته طی می‌شوند؛ اما جابجایی مداوم بازیگر در گوشه و کنارهای قاب صحنه، بار دیگر قدرت کارگردان در تنظیم میزانسن را به تصویر می‌کشد.

عمارت نیز در “پیرپسر” شخصیتی دارد

فاضلی با اشاره به فضاسازی عالی “پیرپسر” خاطرنشان می‌کند: با توجه به این که عمارت انتخاب شده در فیلم به نحوی است که خود، دارای شخصیت است؛ از همین رو این موارد در زمره امتیازات شاخص “پیرپسر” قرار می‌گیرند.         

“پیرپسر” تا امروز موفق به کسب 5 جایزه بهترین فیلم جشنواره بین‌المللی فیلم روتردام، بهترین فیلم و بهترین بازیگر مرد جشنواره بین‌المللی فیلم ترانسیلوانیا، بهترین فیلم جشنواره فیلم گالوی، جشنواره فیلم لندن‌بریز و جشنواره فیلم‌های ایرانی نیویورک شده است. 

انتهای پیام/