محمد تاجیک :
از ابراهیم هادی تا ابراهیم حاتمی کیا
مستند بلند سینمایی آتش و گلستان ساخته علی رویین تن شب گذشته در جشنواره سینما حقیقت نمایش داده شد.
سالها قبل ابراهیم حاتمی کیا سوالات جالبی درباره شهید آوینی مطرح کرده بود؛ این سوالات را میتوان درباره شهید ابراهیم هادی و دیگر شهدای جنگ نیز مطرح کرد.
محمد تاجیک : مستند بلند سینمایی آتش و گلستان ساخته علی رویین تن شب گذشته در جشنواره سینما حقیقت نمایش داده شد.
این مستند که درباره زندگی شهید ابراهیم هادی است در گفت وگو با همرزمان شهید و با حضور بازیگران حرفهای، به ترسیم شخصیت متفاوتی از ابراهیم هادی میپردازد.
علی رویین تن در سالهای اخیر بارها فیلم بلند سینمایی درباره زندگی شهید ابراهیم هادی ساخته ولی موانع و مشکلاتی مانع این امر شده است.
سعید مستغاثی نویسنده محترم روزنامه کیهان که عضو شوراهای پروانه نمایش و ساخت در دولت قبل بوده چند وقت پیش با انتقاد از فیلمنامهای که علی رویین تن درباره شهید ابراهیم هادی نوشته است در یادداشتی نوشته بود که فیلمنامه این فیلم به دلیل تخریب شخصیت شهید ابراهیم هادی رد شده است. همچنین عنوان شده بود که شهید ابراهیم هادی به گونهای جاهل منش نمایانده شده بود که با زبان و لحن کلاه مخملیها سخن میگفت .
اگر چه نویسنده کیهان، مدعی تخریب شهید ابراهیم هادی توسط علی رویین تن بود ولی رویین تن با هوشمندی خاص و بینظیری به سراغ همرزمان شهید ابراهیم هادی رفت و از نظرات آنها مستند قابل تاملی ساخت .
در مستند آتش و گلستان، بسیاری از همرزمان و دوستان و فرماندهان جنگ و … به گونهای از شهید ابراهیم هادی سخن میگویند که بسیار متفاوت با نظر سعید مستغاثی بود. به نوعی همرزمان شهید ابراهیم هادی، نظرات نویسنده روزنامه کیهان را نفی میکردند.
بازخوانی نظرات حاتمی کیا درباره شهید آوینی
ابراهیم حاتمیکیا کارگردان مطرح سینمای ایران سالها قبل یعنی در اواسط دهه هشتاد، یادداشتی در نشریه شهروند امروز (به سردبیری محمد قوچانی) درباره شهید آوینی منتشر کرده بود که هنوز پس از چند سال به شدت خواندنی است و باز نشر آن یادداشت، به نوعی به فهم تقابل دو دیدگاه کیهان دربرابر دیدگاه همرزمان شهید ابراهیم هادی کمک میکند.
حاتمی کیا در یادداشت خود نوشته بود: «از وقتی مرتضی رفت، هر چه کردم درباره او حرفی بزنم، زبانم باز نشد. دستگاه رسمی از مرتضی موجی ساخت و عدهای دانسته و ندانسته سوار بر آن موج شدند و عملاً مرتضی منجمد شد. آنانی که مرتضی را از نزدیک میشناختند میدانند که مرتضی اهل انجماد نبود. مرتضی منشساز بود. نحوه برخورد مرتضی در دوران جنگ و بعد از جنگ بهترین نمونهایست که میشود حرکت جوهری مرتضی را در آن دید. واقعاً نمیدانم اگر مرتضی بود، الان در چه شرایطی بود. من سوالاتی دارم که مطمئنم از طرف دوستان مرتضی جواب یکسانی نخواهم شنید. آیا وقتش نرسیده که مرتضی را تمامقد نشانش دهیم تا چشمهای بیشتری قادر به درک او باشند.
– آیا این مرتضی معرفی شده بعد از شهادتش، همان مرتضیایست که باید میشناختیم؟
– آیا کسی مرتضی قبل از انقلاب را میشناسد. آنانی که در آن دوران با او حشر و نشر داشتند، از مرتضی تثبیتشده بعد از شهادتش راضیاند؟
– نزدیکان سببی و نسبی مرتضی از این مرتضی معرفی شده راضیاند؟
– آیا کسانی که بر مزار مرتضی میروند و در خلوت عارفانه شمعی روشن میکنند و ساعتها با او نذر و نیاز میکنند، ارجحترین کسانی هستند که باید مرتضی را میشناختند؟
– آیا اگر مرتضی بود، در این خیمهبندیهای رایج سیاسی، در کدامین آنها آرام و قرار میگرفت.
– آیا مرتضی مرد ثابتنظری بود. مثلاً درباره اسلام، فرهنگ، سینما، جنگ. آیا هیچ تغییری در منش و روش و تفکر او در طول سالیان عمرش رخ نداد؟
کاش این قلم قدرت و جسارت داشت و همانگونه که او درباره من نوشت، من نیز درباره او مینوشتم.
مرتضی قایق نبود که فقط عده ای آن را مصادره کنند
حاتمی کیا در ادامه یادداشت خود نوشته بود: مرتضی قایق نبود که فقط عدهای آن را مصادره کنند. او میتوانست کشتی نوح در عرصه فرهنگی باشد که نگاههای مختلفی را با خود همراه کند. مرتضی اگر بود خط سوم فرهنگی قویتر بود.
با نمایش مستند شهید ابراهیم هادی در جشنواره سینما حقیقت ، حالا باز می توان سوالات حاتمی کیا درباره شهید آوینی را درباره شهید ابراهیم هادی پرسید.
همرزمان شهید ابراهیم هادی با مستند آتش و گلستان علی رویین تن نشان دادند که تفکر شهید ابراهیم هادی چه قدر متفاوت با جریانهایی مثل روزنامه کیهان است و هنر علی رویین تن در این مستند، نشان دادن همین تفاوت است.
