سینمای ایران پس از انقلاب، دست‌کم تا سال ۱۴۰۰، در زمینه‌ی کمدی عملکرد قابل‌قبولی داشت. حتی کارگردانان بزرگ هم فیلم‌های کمدی فاخر و ماندگاری ساختند که لحظاتشان برای همیشه در حافظه‌ی عمومی باقی مانده است. اما پیش از ظهور پلتفرم‌ها، چند سالی فیلم‌های طنزی ساخته می‌شد که به باور مسئولان وقت، مناسب اکران در سینما نبودند و در فروشگاه‌های فرهنگی یا حتی هایپرمارکت‌ها به فروش می‌رسیدند.
حدود شش سال اخیر، همین فیلم‌ها با بودجه‌های کلان و بازیگران توانا و محبوب، راه خود را به پرده‌ی سینما باز کردند؛ تصمیمی که با استقبال مردمی روبه‌رو شد که سال‌هاست در جامعه‌ای بحران‌زده زندگی می‌کنند و انتخاب‌های متنوعی در سینما ندارند. به این ترتیب، فیلم‌های سوپرمارکتی جای بخشی از کمدی‌های جریان اصلی را گرفتند.
به بهانه‌ی اکران «خانوم والده» و فروش قابل‌توجه آن، سه فیلم از این جریان را بررسی می‌کنیم.
قسطنطنیه
فیلمی به کارگردانی کریم امینی که محصول مشترک ایران و ترکیه است و در سال ۱۴۰۴ اکران شد. داستان فیلم، که خط روایی مشخصی را دنبال نمی‌کند، درباره‌ی آزمایش واکسن روی افراد معتاد و عوارض آن است.
جذابیت فیلم به پژمان جمشیدی همیشگی، چاشنی عاشقانه‌ای با یک دختر ترکی و شوخی‌هایی به‌ظاهر ممنوعه محدود می‌شود؛ بی‌آنکه قصه‌ی منسجمی شکل بگیرد. «قسطنطنیه» به محبوبیت فیلم‌هایی مثل «هتل» و «فسیل» نرسید، اما فروش قابل‌توجهی داشت.
انفرادی
فیلمی به کارگردانی مسعود اطیابی، یکی از چهره‌های موفق کمدی تجاری سینمای ایران در سال‌های اخیر.
داستان درباره‌ی ورشکستگی یک مؤسسه‌ی مالی و گروهی است که به دنبال پول‌های ازدست‌رفته‌ی خود هستند. زوج رضا عطاران و مسعود اطیابی پیش‌تر در کمدی خانوادگی «خروس جنگی» نتیجه‌ی قابل‌قبولی گرفته بودند؛ اما در آش شله‌قلمکاری به نام «انفرادی»، ترکیب بازیگران تکراری، شوخی‌های بی‌پایه و قصه‌ای بی‌سر‌وته به چشم می‌خورد. با این حال، فیلم در سال ۱۴۰۱ به پرفروش‌ترین فیلم سینمای ایران تبدیل شد.
تمساح خونی
اولین تجربه‌ی جواد عزتی در مقام کارگردان که در جشنواره‌ی فیلم فجر سال ۱۴۰۲ مورد توجه داوران قرار گرفت و سیمرغ بلورین هم نصیبش شد. داستان درباره‌ی دو مرد جوان است که به دلیل مشکلات مالی در موقعیت‌های عجیبی قرار می‌گیرند. اینجا هم با زوجی تکراری، شوخی‌های آشنای جواد عزتی و قصه‌ای روبه‌رو هستیم که انسجام لازم را ندارد. «تمساح خونی» شاید به‌عنوان نخستین تجربه‌ی کارگردانی عزتی، برای طرفدارانش اتفاق خوشایندی بود؛ اما موفقیت آن در جشنواره و اکران، تلنگری برای مسیر رو به افول کمدی در سینمای ایران بود. تمساح خونی در سالی که اکران شد سومین فیلم پرفروش سال شد.
دیدگاه شما