غزل شفیعی-در یک سال گذشته، دو فیلم موفق که با کمی ارفاق میتوان آنها را در یک ژانر قرار داد، روی پرده سینماها رفتند و با استقبال روبهرو شدند.
اولی، یعنی «پروژه هیل مری»، هم از نظر منتقدان و هم از نظر تماشاگران به موفقیت چشمگیری رسید و در فهرست ۲۵۰ فیلم برتر IMDb قرار گرفت. دومی، «قلبِ وحش» (Heart of the Beast) با بازی برد پیت بود که به نمایش درآمد و بازخوردهای خوبی دریافت کرد.
نمونههای مشابه در این سبک، که شاید بتوان آنها را «داستانهای بقا» نامید، کم نیستند. اما این روایتها از کجا وارد سینما شدند و چه اتفاقی افتاده است که در سال ۲۰۲۶، در میان انبوهی از تنوع ژانرها و قصهها، همچنان برای تماشاگر جذاباند؟!
کمی عقبتر برویم؛ به فیلمهایی مثل «مریخی»، «من افسانهام» و نمونههای خاصتری مانند «۱۲۷ ساعت» و «ماه» میرسیم. حتی میتوان به سال ۲۰۰۰ و فیلم «دورافتاده» رابرت زمهکیس رسید؛ اثری که میتوان آن را جد فیلمهای امروزی این سبک دانست. البته ریشههای سینمایی این روایتها قدیمیتر است؛ از جمله فیلم «رابینسون کروزوئه» لوئیس بونوئل در سال ۱۹۵۴. در سال ۱۹۶۴ نیز با فیلم هندی «خاطرات» (Yaadein) به کارگردانی و بازی سونیل دات مواجه میشویم؛ اثری که بهدلیل حضور تنها یک بازیگر در طول روایت، نامش در کتاب رکوردهای گینس ثبت شده است.
اما به گمان من، آنچه این فیلمها را برای مخاطب جذاب میکند، فراتر از نگاهی انگیزشی یا قهرمانانه به تلاش برای زنده ماندن است. قهرمان قصه در گوشهای از این هستی تنها افتاده و برای تأمین آب، غذا و سرپناه تلاش میکند؛ اما عنصر مهمتری هم وجود دارد که به او انگیزه ادامه زندگی میدهد: ارتباط!
انسان، چه در کهکشانها باشد، چه در طبیعتی ناشناخته یا حتی در دنیایی آخرالزمانی، همانقدر که باید زیست فیزیکی خود را حفظ کند، به احساس و ارتباط نیز نیاز دارد. چهبسا اگر با موجودات فضایی، گیاهانی که پرورش داده، سگی که همراهش است یا حتی یک توپ رابطه برقرار نکند، خیلی زود به مرگ محکوم شود.
«قلبِ وحش» با تکیه بر همین ایده، داستان سربازی را روایت میکند که پس از سقوط هواپیما در طبیعت وحشی آلاسکا، همراه سگ نظامیاش، اودین، برای بقا میجنگد. فیلم با بهرهگیری از طبیعتی چشمنواز و در عین حال بیرحم، سگی بهغایت دوستداشتنی و فلشبکهایی کوتاه، بدون توسل به دیالوگهای اضافه، توانسته است در ۱۰۱ دقیقه تماشاگر را با خود همراه کند. بازی یکدست و کنترلشده برد پیت را هم نباید در این موفقیت نادیده گرفت؛ همانطور که چند ماه پیش، یک دانشمند با بازی چشمنواز رایان گاسلینگ، در کنار یک کهکشان ناشناخته و موجودی فضایی، بیش از دو ساعت تماشاگران را سرگرم کرد.
ارتباط احساسی قهرمان با این دوستان بیزبان گاهی به جایی میرسد که حتی زنده ماندن آنها بر ادامه زندگی خودش ارجحیت پیدا میکند؛ تصمیمی که در کمال تعجب، اغلب باورپذیرترین بخش داستانهای بقاست. شاید راز ماندگاری این فیلمها همین باشد: در نهایت، آنچه اهمیتی فراتر از چگونگی زنده ماندن پیدا میکند، این است که زندگی عاطفی و نیاز انسان به ارتباط، چیزی فراتر از صرفاً ادامه حیات جسمانی اوست.


دیدگاه شما